CZĘŚĆ 4 — Teściowa zażądała ode mnie mieszkania po babci jako prezentu na Dzień Kobiet, a po mojej odmowie jej uśmiech nagle zniknął

CZĘŚĆ 4

— Jedziemy na Pierwomajską — powiedział mecenas Orłow.

Była piąta po południu. Deszcz zamieniał się w mokry śnieg, a samochody sunęły przez miasto z zapalonymi światłami. Siedziałam obok prawnika i ściskałam w kieszeni ręcznik z wyszytą pomarańczową gruszką.

Nie wiedziałam, po co go zabrałam.

Wiedziałam tylko, że potrzebowałam czegoś, co należało do babci.

Przed kamienicą stał radiowóz. Zarządca, pan Aleksiej, nerwowo obracał czapkę w dłoniach.

— Wszedł tylnym wejściem — powiedział. — Kiedy usłyszał syrenę, próbował wyjść przez piwnicę.

— To Wadim?

Aleksiej skinął głową.

Policjant wyprowadził mojego męża z klatki schodowej. Miał rozciętą dłoń, a na jego policzku widniała smuga białego tynku.

— Nadio, wysłuchaj mnie — zawołał.

— Nie mam już czego słuchać.

— Chciałem tylko zabrać dokumenty.

— Z cudzego mieszkania?

— To był też mój dom!

Orłow stanął przede mną.

— Proszę nie zbliżać się do mojej klientki.

Wadim zacisnął palce.

— Ona jest moją żoną.

— A mieszkanie nie jest pańskie.

Jeden z policjantów odczytał mu pouczenie. Wadim zaczął protestować, ale jego głos stawał się coraz cichszy. Po raz pierwszy zobaczyłam w jego oczach nie złość, lecz panikę.

Gali­na Siergiejewna przyjechała dziesięć minut później. Wysiadła z taksówki z parasolem, którego wiatr wywinął na drugą stronę.

— Co tu się dzieje? — krzyknęła. — Nadia, natychmiast wycofaj skargę!

— Nie ja włamałam się do mieszkania.

— To twój mąż!

— Właśnie dlatego nie będę go ratować przed konsekwencjami jego decyzji.

Jej usta drgnęły.

— Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam?

— Nigdy nie zrobiła pani niczego dla mnie. Chciała pani mojego mieszkania.

Orłow przekazał policji kopię nagrania i podrobionego pełnomocnictwa. Gali­na Siergiejewna próbowała wyrwać mu dokumenty.

— To kłamstwo! — krzyczała. — Ona nas prowokowała!

— Wszystko zostało zarejestrowane — odpowiedział mecenas.

Tego wieczoru Wadim i jego matka trafili na przesłuchanie. Nie było wielkiej sceny, kamer ani triumfalnej muzyki. Były mokre schody, zapach farby i światło latarni odbijające się w kałuży.

Najgorsze przyszło następnego dnia.

W kancelarii odtworzono nagranie przy Wadimie i jego obrońcy. Siedział naprzeciwko głośnika. Na stole leżała butelka wody, której nie dotknął.

— Nadia nawet nie zauważy — powiedział z nagrania jego własny głos.

Wadim pobladł.

— Podpiszesz za nią…

Jego ramiona opadły. Słuchał siebie tak, jakby ktoś obcy opowiadał o kradzieży, lecz nie mógł już udawać, że nie rozpoznaje głosu.

— Wyłączcie to — wyszeptał.

— To pańskie słowa — odparł Orłow.

— Byłem zdesperowany.

— Desperacja nie podpisuje cudzych dokumentów.

— Chciałem ocalić małżeństwo.

Spojrzałam na niego.

— Chciałeś ocalić pieniądze, które miałeś zamiar zdobyć moim kosztem.

Jego adwokat odłożył długopis.

— Nie mogę prowadzić tej sprawy, jeśli klient nadal ukrywa przede mną wysokość zobowiązań.

Wadim odwrócił się do niego gwałtownie.

— Pan też mnie zostawia?

— Nie zostawiam pana. Odmawiam udziału w kłamstwie.

To był moment, w którym Wadim zrozumiał, że nie ma już nad czym panować.

Tydzień później wróciłam do mieszkania babci. Drzwi były naprawione, lecz na framudze pozostała długa, świeża rysa. W przedpokoju pachniało kurzem i lawendowym mydłem.

W pokoju stał pusty regał. Wadim zabrał swoje rzeczy, nawet filiżankę z odpryśniętym uchem. Na parapecie zostawił tylko nasze ślubne zdjęcie.

Podniosłam je i długo patrzyłam na jego uśmiech.

Nie czułam gniewu.

Czułam zmęczenie.

Odłożyłam fotografię do szuflady i otworzyłam okno. Z ulicy dobiegł dźwięk tramwaju, ten sam długi zgrzyt, który słyszałam w wynajmowanej kuchni. Tym razem nie brzmiał jak ostrzeżenie.

Brzmiał jak odjazd.

Postępowanie trwało kilka miesięcy. Podrobione pełnomocnictwo uznano za dowód próby oszustwa, a nagranie potwierdziło, że Wadim i jego matka działali wspólnie. Gali­na Siergiejewna musiała sprzedać część rzeczy, żeby spłacić koszty i zaległości syna. Wadim stracił pracę, lecz nie dlatego, że ktoś zrobił mu krzywdę. Przez tygodnie kłamał również w firmie, pożyczał pieniądze i fałszował podpisy.

Nie cieszyłam się z ich upadku.

Po prostu przestałam go zasłaniać.

Trzy miesiące później pracowałam w bibliotece niedaleko Pierwomajskiej. Codziennie rano otwierałam wysokie okna, podlewałam paproć przy stanowisku dla dzieci i układałam książki według nazwisk autorów. Mieszkanie babci nie było już tylko pamiątką. Stało się moim spokojnym miejscem.

W sobotnie popołudnia odwiedzała mnie młodsza siostra, Lena. Siadałyśmy na podłodze w kuchni i malowałyśmy farbami, choć żadna z nas nie umiała rysować.

Pewnego dnia Lena zapytała:

— Nadal go kochasz?

Pomyślałam o tym długo.

— Kochałam człowieka, za którego go uważałam.

— A teraz?

— Teraz kocham siebie na tyle, żeby już nie udawać.

Za oknem spadł pierwszy prawdziwy śnieg. Płaty osiadały na parapecie, a Lena przykleiła do szyby rysunek domu z żółtymi oknami.

— To nasz dom — powiedziała.

— Tak.

— Babcia by go polubiła?

— Babcia powiedziałaby, że brakuje mu komina.

Roześmiałyśmy się obie.

Dwa tygodnie później dostałam wiadomość od Wadima. Najpierw krótką: „Musimy porozmawiać”. Potem dłuższą: „Wiem, że wszystko zepsułem. Pomóż mi zacząć od nowa”. Na końcu napisał, że jego matka jest chora i że tylko ja mogę zatrzymać sprawę.

Czytałam te słowa przy stole, obok czajnika pokrytego kamieniem. Przez chwilę czułam dawny odruch, żeby natychmiast działać, łagodzić, tłumaczyć i ratować.

Potem odłożyłam telefon.

Odpisałam tylko:

— Nie wrócę. Nie wycofam zeznań. Życzę wam, żebyście ponieśli odpowiedzialność za własne decyzje.

Wysłałam wiadomość i wyłączyłam urządzenie.

Nie czekałam na odpowiedź.

Wieczorem wyjęłam z szuflady ręcznik z pomarańczową gruszką. Był już wypłowiały, a przy jednym brzegu nitki zaczęły się pruć. Powiesiłam go przy kuchennym piekarniku, tak jak robiła to babcia.

Lena weszła do kuchni z kubkiem kakao.

— Po co go trzymasz? — zapytała.

— Żeby pamiętać, że nie wszystko, co stare, trzeba wyrzucić.

— A czego nie wolno oddawać?

Popatrzyłam na światło odbijające się w szybie. Na podłodze leżał jej rysunek, a za oknem śnieg przykrywał rysę na chodniku.

— Własnego życia — odpowiedziałam.

Ręcznik poruszył się lekko od ciepłego powietrza.

Po raz pierwszy od wielu miesięcy w mieszkaniu było naprawdę cicho.

I ta cisza należała do mnie.