CZĘŚĆ 4 — Kiedy mąż zażądał rozwodu, odebrałam mu wszystkie przywileje — lecz jego pewny siebie uśmiech nagle zniknął

CZĘŚĆ 4

…W szpitalu pachniało środkami dezynfekującymi i mokrym betonem. Dziewczyna leżała pod cienkim kocem, z gipsowaną nogą uniesioną na metalowym stelażu.

Miała na imię Lena. Miała dziewiętnaście lat.

Jej matka stała przy łóżku i ściskała plastikową butelkę wody tak mocno, że etykieta pomarszczyła się pod palcami.

— Nie musi pani mówić wszystkiego dzisiaj — powiedziałam.

Lena pokręciła głową.

— Muszę. Bo oni powiedzą, że sama odpięłam uprząż.

— Kto tak powiedział?

— Ten mężczyzna, który przyszedł do mnie po wypadku. W garniturze. Powiedział, że jeśli podpiszę oświadczenie, zapłacą za leczenie.

— Artiom?

Lena spojrzała na mnie.

— Nie znałam jego nazwiska. Ale rozpoznałam go na korytarzu.

Za szybą zobaczyłam Artioma. Stał między dwoma pracownikami wydziału. Jego twarz była napięta, lecz nie wyglądał już jak mąż, który przyszedł zakończyć małżeństwo. Wyglądał jak człowiek, któremu właśnie odebrano wszystkie wyjścia.

— Co jeszcze pamiętasz? — zapytałam.

— Przed zjazdem instruktor powiedział, że mam nie dotykać czerwonej dźwigni. Kiedy ruszyłam, ktoś z góry szarpnął liną. Zabezpieczenie puściło.

— Widziałaś tę osobę?

— Tak. To była Alicja.

Alicja, która stała za mną, wciągnęła powietrze.

— To niemożliwe — powiedziała.

Lena wskazała na jej bluzę.

— Miałaś wtedy tę samą. I rozcięty palec.

Alicja usiadła na krześle. Przez chwilę patrzyła na swoją dłoń.

— Nie chciałam jej skrzywdzić — wyszeptała. — Artiom powiedział, że muszę tylko zatrzymać trasę. Powiedział, że urządzenie jest puste, a dziewczyna nie jest jeszcze przypięta. Chciał, żebym zrobiła zdjęcie uszkodzonego elementu, żeby potem obwinić kierownika.

— Ale szarpnęłaś liną — powiedziałam.

— Tak. Pomyliłam dźwignie. Kiedy Lena spadła, Artiom kazał mi milczeć. Powiedział, że jeśli powiem prawdę, zniszczy mnie razem ze sobą.

Artiom wszedł do sali bez pytania.

— Alicja, przestań.

— Nie — odpowiedziała. — Przez rok powtarzałeś, że wszystko robisz dla nas. Nie było żadnego „nas”. Była tylko twoja chciwość i moje tchórzostwo.

— Nie wiesz, co mówisz.

— Wiem, że użyłeś podpisu Kseni. Wiem, że kupiłeś tę część. Wiem, że wszedłeś do garażu Grigorija.

Artiom odwrócił się do mnie.

— Gdybyś nie prowadziła tego wydziału jak prywatnego królestwa, nie musiałbym niczego przejmować.

— Chciałeś przejąć mój wydział, bo nie potrafiłeś zbudować własnego.

— Chciałem mieć coś swojego.

— Za cenę cudzych kości?

Nie odpowiedział.

Lena zaczęła płakać. Jej matka stanęła przed łóżkiem.

— Wyjdź stąd — powiedziała.

— To nie pani sprawa.

— Moja córka nie chodzi przez ciebie. Więc jest to przede wszystkim moja sprawa.

Artiom cofnął się o krok. Wtedy dyrektor wydziału podał mu dokument.

— Zawieszenie uprawnień. Natychmiastowe.

Artiom przeczytał pierwszą stronę. Potem drugą.

— Ksenia, porozmawiajmy sami.

— Nie mamy już niczego, o czym trzeba rozmawiać sami.

— Byliśmy małżeństwem przez dziewięć lat.

— Właśnie dlatego wiem, jak brzmisz, kiedy próbujesz zamienić winę w żal.

— Naprawdę chcesz, żeby wszystko się skończyło? Firma, mieszkanie, moje życie?

— Nie odebrałam ci życia. Odebrałam ci dostęp do mojego nazwiska.

Wypowiedział te słowa ciszej:

— Mógłbym powiedzieć, że to ty podpisałaś dokumenty.

W sali zapadła ciężka cisza. Ale nie dlatego, że ktokolwiek się go bał.

Marta stała przy drzwiach z notesem Grigorija. Zoja obok niej trzymała jego mosiężny gwizdek. Alicja patrzyła na Artioma z twarzą pozbawioną wszelkiego zachwytu. Lena słuchała każdego słowa.

— Powiedz — odpowiedziałam. — Tylko pamiętaj, że podpis może być podrobiony, ale twoje groźby mają świadków.

Artiom spojrzał na nich wszystkich. Jego wzrok zatrzymał się na Alicji.

— Ty też mnie zdradzasz?

— Nie. Po prostu przestałam kłamać za ciebie.

Tego samego dnia rozpoczęto postępowanie w sprawie fałszowania dokumentów, narażenia ludzi na niebezpieczeństwo i próby przejęcia wydziału. Nie musiałam pilnować, żeby Artiom odpowiedział za każde z tych działań. Dokumenty Grigorija, zeznania Marty, słowa Leny i koperta od Alicji układały się w obraz, którego nie dało się już zasłonić żadną pieczęcią.

Najtrudniejsza rozmowa odbyła się jednak nie w szpitalu.

Wieczorem pojechałam z Zoją do garażu Grigorija. W środku stał jego rower, ten sam, który zbudował dla mnie przed laty. Krzywa rama wisiała na haku, a na kierownicy tkwiła czerwona gumowa osłona, popękana od słońca.

Zoja wyjęła spod stołu metalowe pudełko po herbacie.

— Znalazłam je dziś rano — powiedziała. — Było pod skrzynką z jabłkami.

W środku leżał list.

„Ksenia, jeśli to czytasz, znaczy, że nie zdążyłem powiedzieć ci wszystkiego. Nie złość się na siebie. Zawsze myślałaś, że musisz być silna, żeby ludzie mogli na tobie polegać. A człowiek nie jest maszyną. Nawet najlepszą trzeba czasem zatrzymać, zanim pęknie.”

Przeczytałam list dwa razy.

— Wiedział, że umrze? — zapytałam.

— Nie. Wiedział tylko, że ludzie potrafią zrobić wiele, kiedy myślą, że nikt ich nie zatrzyma.

Usiadłam na niskim stołku. W dłoni trzymałam jego ołówek stolarski, krótki, tępy i cały pokryty śladami zębów.

— Powinnam była do niego przyjechać.

— Powinnaś była. Ale przyjechałaś, kiedy cię potrzebował. Tylko że on nie zdążył już tego zobaczyć.

To bolało bardziej niż oskarżenie.

Rozwód zakończył się szybko, bo Artiom nie miał już pieniędzy na przeciąganie sprawy ani wpływów, za którymi mógłby się schować. Mieszkanie sprzedaliśmy, a jego część poszła na pokrycie zobowiązań związanych z parkiem. Służbowy samochód wrócił do wydziału. Srebrną plakietkę inspektora oddałam dyrektorowi, bo nie chciałam już nosić przy sobie przedmiotu, który Artiom traktował jak przepustkę do mojego życia.

Alicja złożyła pełne zeznania. Została oskarżona o udział w wypadku, lecz jej przyznanie się pozwoliło ustalić, co wydarzyło się na trasie. Nie prosiła mnie o wybaczenie. Wiedziała, że nie byłoby uczciwe oczekiwać go ode mnie.

Lena przeszła operację. Kiedy odwiedziłam ją po zabiegu, zapytała:

— Czy ten park jeszcze kiedyś otworzą?

— Nie ten sam — odpowiedziałam.

— Dobrze.

Artiom próbował jeszcze raz ze mną rozmawiać, już bez pewności siebie. Spotkaliśmy się w pokoju administracyjnym, przy stole, na którym leżał protokół rozwodowy.

— Chcę ci powiedzieć, że żałuję — zaczął.

— Wiem.

— Nie, nie wiesz. Żałuję też Alicji. Leny. Grigorija. Ciebie.

— Żal nie przywróci Grigorija.

— Mogę pomóc Zoi.

— Pomóż jej, jeśli chcesz. Ale nie przez mnie.

Wyjął z kieszeni klucz francuski, który kiedyś zostawił w moim garażu.

— To należało do Grigorija. Znalazłem go w samochodzie.

Wzięłam narzędzie. Na rękojeści widniała mała rysa w kształcie półksiężyca.

— Dlaczego mi go oddajesz?

— Bo on zawsze mówił, że rzeczy powinny wracać do właściwych rąk.

— A ludzie?

Artiom spuścił wzrok.

— Ludzie chyba nie zawsze.

To była jedyna uczciwa odpowiedź, jaką od niego usłyszałam.

Nie wróciłam do domu z poczuciem triumfu. Wróciłam z teczką dokumentów, kluczem francuskim i listem człowieka, który naprawiał wszystko oprócz własnego serca.

Nazajutrz rano dyrektor położył przede mną nowy akt kontroli. Dotyczył parku linowego, który miał zostać rozebrany. W miejscu podpisu długo trzymałam długopis nad papierem.

Potem podpisałam się własnym imieniem.

Na dole dopisałam: „Urządzenie wyłączone do czasu pełnego demontażu”.

Gdy wychodziłam z biura, usłyszałam za plecami zgrzyt starego wentylatora. Ten sam dźwięk towarzyszył mi w dniu śmierci Grigorija.

Tym razem nie zamknęłam laptopa.

Położyłam na biurku jego krótki ołówek, a obok niego raport z podpisem, którego nikt już nie mógł użyć za mnie.

Zza szyby dobiegł głos technika:

— Pani Ksenio, możemy zaczynać demontaż?

Spojrzałam na czerwoną pieczęć i odpowiedziałam:

— Tak. Najpierw zdejmijcie tę linę.