W noc sylwestrową mąż zapytał, czy powinien był wybrać inną kobietę, a gdy odpowiedziałam, jego twarz nagle pobladła

Podczas kolacji sylwestrowej mój wnuk otworzył księgę odpowiedzi, a mój mąż zadał pytanie, po którym przy stole zapadła lodowata cisza.

Miał na imię William Zhou. Przez pięćdziesiąt lat nosił obrączkę, którą wybrały dla nas nasze rodziny, i nigdy nie patrzył na mnie tak, jak patrzy się na żonę. Tego wieczoru trzymał starą księgę w pomarszczonych dłoniach i długo przewracał palcami po jej popękanym grzbiecie.

— Gdybym tamtego dnia najpierw uratował Olivię… czy wszystko potoczyłoby się inaczej? — zapytał.

Pałeczka w mojej dłoni zatrzymała się nad talerzem.

Moja córka spuściła wzrok. Syn zaczął nerwowo poprawiać serwetkę. Nawet najmłodsza wnuczka przestała stukać łyżeczką w szklankę.

William otworzył księgę na przypadkowej stronie.

„Jedna decyzja potrafi zmienić całe życie”.

Uśmiechnął się blado, ale w jego oczach zobaczyłam coś, czego nie dostałam od niego przez pół wieku. Żal. Nie za mną. Za Olivią Song, która utonęła, mając osiemnaście lat.

Tamtego dnia obie wpadłyśmy do rzeki. William stał na brzegu i uratował mnie, bo byłam bliżej. Olivia zniknęła pod wodą. Później wszyscy powiedzieli, że to moja wina. William powtarzał to najczęściej.

— Gdybyś nie urządziła tej chorej próby, Olivia by żyła — mówił w noc poślubną.

Próbowałam mu tłumaczyć, że to Olivia zaprosiła mnie nad rzekę. Że to ona wymyśliła zakład, według którego William miał wybrać tę, na której bardziej mu zależało. On jednak patrzył na mnie, jakbym była morderczynią.

Tego wieczoru chciałam jeszcze coś powiedzieć. Chciałam zapytać, czy przez pięćdziesiąt lat choć raz byłam dla niego kimś więcej niż karą za śmierć ukochanej.

Nie zdążyłam.

Ość wbiła mi się w gardło.

Zakrztusiłam się i upuściłam pałeczkę. Metal uderzył o porcelanę z ostrym brzękiem. Córka zerwała się z krzesła, wnuki zaczęły płakać, a ja chwyciłam się za szyję.

— Mamo, oddychaj!

— Dzwońcie po karetkę!

William nawet się nie poruszył.

— Nie róbcie przedstawienia — powiedział chłodno. — Claire zawsze musi zepsuć ważny wieczór.

Poczułam krew. Najpierw ciepłą kroplę na języku, potem pieczenie rozlewające się aż do piersi. Stół zawirował. Ostatnim obrazem, jaki zapamiętałam, była księga otwarta pod lampą i zdanie o jednej decyzji.

A potem uderzyła we mnie lodowata woda.

Otworzyłam oczy i zobaczyłam brzeg rzeki sprzed pięćdziesięciu lat. Miałam osiemnaście lat. Moja spódnica nasiąkała wodą, włosy przykleiły mi się do policzków, a na brzegu stała Olivia.

William już skoczył.

Nie płynął do mnie.

Płynął do niej.

— Olivia! — krzyczał, obejmując ją ramieniem. — Tym razem cię uratowałem!

Olivia spojrzała na niego z przestrachem, a potem przywarła do jego piersi.

Zrozumiałam natychmiast.

On również pamiętał.

Pamiętał pięćdziesiąt lat mojego małżeństwa, jego pogardy i własnego żalu. I kiedy los dał mu drugą szansę, wybrał ją bez wahania.

Rzeka wciągała mnie coraz dalej. Ciężka spódnica ciągnęła w dół, a kostka rozdarła się o kamień. W poprzednim życiu William wrzucał mnie do basenu, kiedy chciał mnie ukarać. Nauczyłam się wtedy pływać, bo inaczej bym nie przeżyła.

Teraz zacisnęłam zęby i ruszyłam ku brzegowi.

Dopłynęłam sama.

Olivia popatrzyła na moją zakrwawioną nogę.

— Claire… od kiedy umiesz pływać?

William zmierzył mnie zimnym wzrokiem.

— Kiedy ktoś chce żyć, nauczy się wszystkiego.

Wstałam, drżąc z zimna.

— Życzę wam szczęścia — powiedziałam.

William zesztywniał.

To nie były słowa dziewczyny, którą znał. To były słowa kobiety, która umarła przy świątecznym stole.

Odwróciłam się i ruszyłam w stronę ścieżki. Nie obejrzałam się ani razu.

Dopiero przy starej przystani usłyszałam za sobą kroki.

— Claire, zaczekaj! — zawołał William.

Weszłam do drewnianej szopy należącej do strażnika rzeki. W środku pachniało mokrym sznurkiem i naftą. Na stole leżała metalowa kaseta, której nie widziałam od pięćdziesięciu lat.

Pamiętałam ją.

W pierwszym życiu znalazłam ją dopiero po śmierci Williama. Nigdy nie zdążyłam sprawdzić, co było w środku.

Teraz jej zardzewiały zatrzask poruszył się pod moimi palcami, a za plecami usłyszałam, jak drzwi szopy gwałtownie się otwierają. William wyciągnął rękę w stronę kasety…

CZĘŚĆ 2

William wyciągnął rękę w stronę kasety, ale zdążyłam ją przyciągnąć do piersi.

— Oddaj mi to — powiedział.

Stał w progu przemoczony, z wodą spływającą z rękawów białej koszuli. W wieku osiemnastu lat wyglądał dokładnie tak, jak zapamiętałam go z dawnych fotografii: wysoki, przystojny i przekonany, że cały świat powinien mu wybaczać.

— Dlaczego? — zapytałam. — Bo znów boisz się, że coś zobaczę?

Jego twarz stwardniała.

— Nie wiem, o czym mówisz.

— Wiesz doskonale.

W szopie zaskrzypiała podłoga. Na gwoździu wisiał mosiężny gwizdek ratownika, oblepiony zaschniętym błotem. Ten dźwięk pamiętałam z pierwszego życia. Słyszałam go potem w snach, zawsze chwilę po tym, jak Olivia znikała pod wodą.

William zrobił krok.

— Claire, oddaj kasetę. Nie masz prawa grzebać w cudzych rzeczach.

— Tak samo mówiłeś, kiedy znalazłam listy Olivii.

— Jakie listy?

Zatrzymał się.

Właśnie tego potrzebowałam. Nie pamiętał wszystkiego. Pamiętał nasze wspólne życie, ale nie znał każdego szczegółu. W pierwszej rzeczywistości listy znalazłam w szafie jego matki dopiero po jej pogrzebie. Były tam słowa Olivii, których William nigdy mi nie pokazał.

„Jeśli wybierze Claire, nie pozwolę mu o mnie zapomnieć”.

Wtedy uznałam, że to rozpacz dziewczyny, która bała się śmierci. Teraz zdanie brzmiało inaczej.

— Co jest w tej kasecie? — spytał.

— Nie wiem. Ale ty najwyraźniej bardzo chcesz, żebym tego nie sprawdziła.

Przez chwilę widziałam w jego oczach dawną pogardę. Potem pojawił się strach.

Do szopy dobiegły głosy. Olivia stała na ścieżce razem ze swoim starszym bratem, Hanem. Owinęła ramiona kocem, który William narzucił na jej plecy.

— William, co się dzieje? — zapytała.

— Claire znalazła coś, co nie należy do niej — odpowiedział.

Olivia spojrzała na kasetę. Jej twarz pobladła tak szybko, że niemal się uśmiechnęłam.

— Nie otwieraj tego — powiedziała.

— Dlaczego?

— Bo to stare rzeczy. Nie mają znaczenia.

— Śmierć dziewczyny sprzed pięćdziesięciu lat nie ma znaczenia?

Han chwycił siostrę za łokieć.

— Olivia, chodźmy.

— Nie! — wyrwała się. — Ona zawsze próbuje odebrać mi wszystko.

Te słowa uderzyły mnie mocniej niż zimna woda.

— Nie odebrałam ci Williama — powiedziałam. — To ty popchnęłaś mnie do rzeki.

William odwrócił się ku mnie.

— Przestań.

— Powiedz jej, że kłamię.

— Przestań, Claire.

— Powiedz to wszystkim.

Olivia zaczęła płakać. Han patrzył na nią z niedowierzaniem, ale William nadal zasłaniał ją własnym ciałem.

— Byłaś zazdrosna — powiedział. — Sama wskoczyłaś do wody.

Wtedy usłyszałam trzask zamka.

Kaseta otworzyła się.

W środku leżał zwinięty kawałek czerwonego płótna, mosiężny klucz i mała, brązowa koperta z nazwiskiem zapisanym wyblakłym atramentem. Pod nią znajdował się zeszyt w skórzanej oprawie.

Olivia zakryła usta dłonią.

William ruszył gwałtownie, ale Han zagrodził mu drogę.

— Nie dotykaj tego — powiedział Han cicho.

— To sprawa naszej rodziny.

— Właśnie dlatego chcę wiedzieć, co tam jest.

Podniosłam zeszyt. Na pierwszej stronie widniała data sprzed dnia wypadku. Pismo należało do starego strażnika rzeki, pana Luo, którego w pierwszym życiu wszyscy uznali za zaginionego po powodzi.

Przeczytałam pierwsze zdanie.

„Dzisiaj widziałem, jak Olivia Song przygotowała linę, kamień i drugą sukienkę, żeby wyglądało na to, że Claire rzuciła się do rzeki sama”.

Powietrze w szopie zgęstniało.

William wyrwał mi zeszyt.

— To niemożliwe.

— Dlaczego? — zapytałam. — Bo wiesz, że pan Luo żył jeszcze tej nocy?

Jego palce zacisnęły się na okładce.

Han spojrzał na siostrę.

— Olivia… co to znaczy?

— On kłamie — szepnęła.

Wtedy z zewnątrz dobiegł odgłos laski uderzającej o kamienie.

Powoli odwróciliśmy się do drzwi.

Na progu stał starzec w przemoczonym płaszczu. Był chudszy niż w moich wspomnieniach, ale poznałam go natychmiast.

Pan Luo podniósł wzrok na Williama i powiedział:

— Nie powinieneś był wracać nad tę rzekę, chłopcze…

CZĘŚĆ 3

— Nie powinieneś był wracać nad tę rzekę, chłopcze… — powiedział pan Luo.

William cofnął się o krok. Olivia zaczęła się trząść, a Han patrzył na starca tak, jakby właśnie zobaczył ducha.

Na zewnątrz zapadał zmierzch. Z gałęzi kapała woda, a metalowy gwizdek zawieszony na ścianie kołysał się przy każdym podmuchu wiatru.

— Wszyscy myśleli, że zginąłeś podczas powodzi — powiedział William.

— Tak miało być.

Pan Luo wszedł do środka i położył dłoń na swojej lasce.

— Rodzina Song zapłaciła mi, żebym wyjechał. Powiedzieli, że jeśli zostanę, oskarżą mnie o zaniedbanie. Ale przed odejściem schowałem notatki w tej kasecie.

Olivia zrobiła krok ku niemu.

— Dziadku Luo, proszę…

— Nie nazywaj mnie dziadkiem. Twoja rodzina kupiła moje milczenie, ale nie kupiła mojej pamięci.

William spojrzał na mnie.

— Claire, nie wierz mu. Ten człowiek chce pieniędzy.

Pan Luo zaśmiał się gorzko.

— Gdybym chciał pieniędzy, sprzedałbym to dawno temu. Czekałem, aż ktoś odważy się przeczytać prawdę.

Wyjął z kieszeni drugi arkusz papieru. Był pożółkły, ale podpis pod nim był wyraźny.

— To zeznanie, które napisałem tamtej nocy. Olivia zaprosiła Claire nad rzekę. Związała czerwoną linę wokół własnej talii, a kamień przywiązała do sukienki Claire. Chciała, żeby William zobaczył, jak obie wpadają do wody, i żeby musiał wybrać.

Han odwrócił się do siostry.

— To prawda?

Olivia zacisnęła usta.

— To miał być tylko zakład.

— Pchnęłaś mnie — powiedziałam.

— Chciałam, żebyś się przestraszyła.

— Przywiązałaś kamień do mojej sukienki.

— Nie wiedziałam, że lina się zerwie!

William pobladł.

Patrzyłam na niego, czekając na gniew, oburzenie, choćby jedno słowo w mojej obronie. Nie powiedział nic.

Pan Luo położył na stole ostatnią kartkę.

— William widział wszystko. Stał na brzegu, kiedy Olivia popchnęła Claire. Widział, jak Claire próbowała się wydostać. Mógł rzucić linę obojgu. Ale Olivia krzyknęła, że jeśli najpierw nie popłynie do niej, pozwoli rzece ją zabrać.

— To kłamstwo — wyszeptał William.

— Nie — odparł starzec. — To ty powiedziałeś mi później, że wybrałeś ją, bo ją kochałeś. A kiedy rodzina Song zaczęła oskarżać Claire, pozwoliłeś im to robić.

Poczułam, jak coś pęka we mnie po raz drugi, choć moje serce już raz umarło przy sylwestrowym stole.

— Wiedziałeś — powiedziałam do Williama.

— Byłem młody.

— Wiedziałeś.

— Kochałem ją.

— A mnie skazałeś na pięćdziesiąt lat za coś, co zrobiła ona.

William wyciągnął rękę.

— Claire, mogę to naprawić.

— Nie możesz oddać mi życia.

Olivia nagle wyrwała dokument z dłoni pana Luo i rzuciła go do piecyka. Papier zajął się ogniem.

Han krzyknął i chwycił ją za nadgarstek, ale było za późno. Pan Luo wyjął z kieszeni drugi egzemplarz.

— Wiedziałem, że spróbujesz.

Olivia patrzyła na kopię, jakby była wyrokiem.

Wtedy na ścieżce rozległ się tętent konia. Do szopy wbiegł młody posłaniec z miasteczka i podał mi telegram.

— To dla Claire Zhou. Przywieziono go z miasta.

Rozerwałam papier.

„Znaleziono dokument dotyczący majątku twojej matki. Przyjedź natychmiast. Nie ufaj rodzinie Zhou”.

Pod spodem widniał podpis mojego ojca.

William zobaczył kartkę i nagle zrobił krok w tył.

— Nie możesz tam jechać.

— Dlaczego?

Nie odpowiedział.

Han spojrzał na niego, potem na telegram.

— Co ukryła rodzina Zhou?

William zacisnął dłonie.

Dopiero wtedy zrozumiałam, że rzeka nie była jedyną rzeczą, którą tamtego dnia próbowano mi odebrać. A najgorsza wiadomość dla Williama czekała nie w przeszłości, lecz w mieście, do którego miałam wyjechać o świcie…