Były mąż przywiózł teściową do mojego domu nad morzem, lecz po kilku słowach przy furtce jego twarz nagle pobladła

W sobotni poranek teściowa mojego byłego męża stanęła przy mojej furtce z dwoma walizkami i oznajmiła, że zamieszka u mnie do października.

— Natasza, przyjechała jakaś kobieta — powiedziała przez telefon Irena, która pomagała mi przy prowadzeniu pensjonatu. — Ma bagaże, klucze chyba nie, ale twierdzi, że pokój już na nią czeka.

Odłożyłam nożyczki do tkaniny i podeszłam do okna na piętrze. Na podjeździe stał samochód Wadima. Obok niego Raisa Michajłowna poprawiała chustkę pod brodą, a przy bagażniku leżała ogromna granatowa walizka z pękniętym kółkiem.

Wiedziałam, po co przyjechali.

Tydzień wcześniej Wadim napisał, że jego matka chce tylko obejrzeć dom. Odpisałam mu wtedy bardzo wyraźnie, że latem wszystkie pokoje są wynajęte i że nie zgadzam się, aby Raisa zamieszkała u mnie na pół roku.

Nie odpowiedział ani słowem.

Uznałam, że zrozumiał.

Nie zrozumiał. Po prostu postanowił mnie zignorować.

Wyszłam na schody i zeszłam na parter. W domu pachniało świeżo malowanym drewnem i suszoną lawendą, którą wieszałam w małych lnianych woreczkach przy każdym łóżku. Jeszcze miesiąc wcześniej ten zapach kojarzył mi się z pracą. Tego ranka poczułam w nim coś obcego, jakby ktoś bez pytania wszedł do mojego życia.

Irena czekała przy furtce.

— Nie wpuszczaj ich — powiedziałam.

— A jeśli zaczną się awanturować?

— Wtedy zawołaj mnie.

Podeszłam bliżej. Wadim wysiadł z samochodu w jasnej koszuli, tej samej, którą nosił na rozprawie rozwodowej. Na jego twarzy pojawił się uśmiech człowieka, który uważał, że wszystko już załatwił.

— Cześć, Natasza — powiedział. — Nie rób scen. Mama tylko przyjechała odpocząć.

Raisa spojrzała na mnie spod ronda kapelusza.

— Syn mówił, że przygotowałaś pokój od strony ogrodu.

— Nie przygotowałam — odparłam. — I mówiłam Wadimowi, że nie ma zgody na pobyt.

— Przecież jesteśmy rodziną — wtrącił Wadim.

— Byliśmy rodziną. To nie oznacza, że możesz przywieźć tu człowieka z walizkami bez mojej zgody.

Jego uśmiech zniknął, ale tylko na chwilę.

— Ten dom nie zawsze był wyłącznie twój.

Poczułam, jak ściska mi się żołądek. Po rozwodzie dostałam go w darowiźnie od pani Heleny, starszej właścicielki, którą opiekowałam się przez dwa lata. Wadim wiedział o tym od początku. Wiedział też, że akt podpisano już po naszym rozwodzie.

Raisa zacisnęła palce na pasku torebki.

— Natasza, ja naprawdę nie chcę kłopotów. Wadim powiedział, że ustaliliście wszystko.

— Okłamał panią.

— Uważaj — syknął Wadim.

Za jego plecami morze uderzało o falochron. Słychać było metaliczny stuk walizki, którą Raisa próbowała przestawić z piasku na chodnik.

— Mamo, nie słuchaj jej — powiedział. — Ona jest zdenerwowana, bo po rozwodzie wszystko stało się jej własnością i teraz udaje, że nikogo nie zna.

— Znam cię aż za dobrze — odpowiedziałam.

Wtedy Wadim wyjął z samochodu brązową teczkę i położył ją na masce.

— Skoro chcesz rozmawiać formalnie, porozmawiamy formalnie. Mam dokument, który wyjaśni, dlaczego mama ma prawo tu zostać.

Irena cofnęła się o krok. Raisa patrzyła na syna z niepokojem.

Wadim otworzył teczkę, wsunął palce pod pierwszą kartkę i zaczął ją wyciągać…

CZĘŚĆ 2

…ale zanim zdążył odczytać choćby jedno zdanie, Raisa chwyciła go za nadgarstek.

— Wadim, co ty jej pokazałeś?

— Dokument, który podpisała — odpowiedział, nie patrząc na matkę.

— Ja niczego nie podpisywałam — powiedziałam.

Poczułam pod stopą drobny kamyk. Wbił mi się w podeszwę sandała, ale nawet tego nie zauważyłam. Całą uwagę skupiłam na teczce i na twarzy Wadima, zbyt spokojnej jak na człowieka, którego właśnie przyłapano na kłamstwie.

— To nie jest żadna umowa — powiedziałam. — Nie masz prawa wchodzić na mój teren.

— Nie przesadzaj. Chodzi o pokój.

— Chodzi o sześć miesięcy.

— Mama potrzebuje miejsca.

— A ja potrzebuję, żebyś przestał urządzać moje życie.

Irena stanęła między nami, ściskając pęk kluczy tak mocno, że metal zadźwięczał.

— Proszę odjechać — powiedziała. — Goście nie mogą tu wejść bez zgody właścicielki.

Wadim roześmiał się krótko.

— Właścicielki? Niech pani zapyta, kto przez lata spłacał rachunki tego domu.

— Ja — odpowiedziałam.

— Z pieniędzy, które przynosiłem do domu.

— Z pieniędzy, które zabierałeś z kasy mojego pensjonatu.

Raisa pobladła.

— O czym ty mówisz, Natasza?

Wadim odwrócił się do niej gwałtownie.

— Nie teraz, mamo.

— Powiedziałeś, że to wszystko było ustalone — szepnęła. — Powiedziałeś, że Natasza zgodziła się, żebym tu mieszkała.

— Bo się zgodziła. Tylko teraz zmieniła zdanie.

— Nigdy się nie zgodziłam.

Wadim złożył dokument i wsunął go z powrotem do teczki. Ten ruch był zbyt szybki. Na jego palcu zauważyłam cienkie rozcięcie, zaklejone kawałkiem białej taśmy.

— Dobrze — powiedział. — Skoro chcesz wojny, będzie wojna.

— To ty przywiozłeś ją pod moją bramę.

— A ty wyrzucasz własną teściową na ulicę.

Te słowa zabolały bardziej, niż chciałam przyznać. Przez dwanaście lat Raisa była przy mnie, kiedy rodziła się Sonia. Odbierała ją ze szkoły, gotowała jej zupę, siedziała przy łóżku, gdy miała gorączkę. Nie mogłam udawać, że jest dla mnie obcą osobą.

Ale nie mogłam też pozwolić Wadimowi, aby użył jej jak klucza do mojego domu.

— Raisa, pani może wejść na herbatę — powiedziałam. — Ale nie zamieszka pani tutaj. Nie bez umowy, ustaleń i mojego świadomego wyboru.

— Nie chcę herbaty — odparła cicho. — Chcę wiedzieć, dlaczego mój syn twierdził, że ten dom będzie dla mnie.

Wadim zacisnął szczękę.

— Mamo, wsiadaj do samochodu.

— Nie.

To jedno słowo zawisło nad podjazdem.

Raisa odsunęła się od niego i spojrzała na walizki.

— Sprzedałam mieszkanie — powiedziała.

Zrobiło mi się zimno.

— Co pani sprzedała?

— Mieszkanie przy ulicy Brzozowej. Wadim powiedział, że pieniądze przeznaczy na remont tego domu, a ja będę miała tu pokój. Mówił, że wszystko jest już załatwione.

Wadim ruszył w jej stronę.

— Mamo, przestań opowiadać obcym ludziom o naszych sprawach.

— Ona nie jest obca — odpowiedziała Raisa. — To żona mojego syna.

— Była żona — poprawiłam ją.

Raisa spojrzała na mnie tak, jakby dopiero wtedy zrozumiała, że Wadim nie opowiedział jej całej prawdy.

Nagle z kieszeni płaszcza wyjęła złożoną kopertę. Była pomięta, z odciśniętą pieczątką kancelarii notarialnej.

— Dostałam to wczoraj — powiedziała. — Nie rozumiem połowy słów. Ale jest tam twoje nazwisko, Natasza.

Wadim rzucił się, żeby wyrwać jej kopertę.

Irena krzyknęła, a ja złapałam Raisę za ramię. Koperta upadła na bruk i wysunęła się z niej pojedyncza kartka. Na dole widniał podpis, który znałam aż za dobrze.

Nie należał do mnie.

Wadim podniósł papier, spojrzał na niego i nagle zbladł. W tej samej chwili zza zakrętu dobiegł dźwięk silnika, a przy bramie zatrzymał się samochód pani Heleny, dawnej właścicielki domu. Z auta wysiadła jej córka, mecenas Joanna, trzymając pod pachą grubą niebieską teczkę…

CZĘŚĆ 3

…Joanna nie przywitała się z Wadimem. Podeszła prosto do mnie i podała mi teczkę.

— Pani Helenie udało się podpisać dodatkowe oświadczenie na dwa dni przed śmiercią — powiedziała. — Prosiła, żebym przekazała je pani, jeśli ktokolwiek spróbuje podważyć darowiznę albo wejść tu bez zgody.

Wadim odsunął się od bramy.

— To nie ma nic wspólnego z moją matką.

— Ma bardzo wiele wspólnego — odpowiedziała Joanna. — Zwłaszcza z dokumentem, który próbował pan przed chwilą wykorzystać.

Otworzyła teczkę na masce samochodu. W środku znajdowała się kopia aktu darowizny, potwierdzenie wpisu do księgi wieczystej i odręczne oświadczenie pani Heleny. Papier pachniał kurzem i atramentem. Na marginesie widniała data, której Wadim nie mógł już zmienić żadnym uśmiechem.

Joanna wskazała podpis.

— Ten dom został przekazany Nataszy po rozwodzie. Bez żadnego prawa dożywocia, bez prawa korzystania przez pana i bez zgody na zakwaterowanie osób trzecich.

— Ona była moją żoną — powiedział Wadim.

— Była. To nie tworzy pańskiego prawa do nieruchomości.

— Mam umowę.

— Ma pan kartkę, na której ktoś podrobił podpis Nataszy.

Raisa zakryła usta dłonią.

— Wadim…

Joanna wyjęła z teczki drugą kartkę.

— Ten sam podpis został użyty przy umowie, którą przedstawił pan bankowi jako zgodę właścicielki na zabezpieczenie pożyczki. Pieniądze wpłynęły na rachunek pańskiej firmy trzy dni po rozwodzie.

Zrobiło mi się niedobrze. Przypomniałam sobie, jak Wadim podczas małżeństwa prosił mnie o podpisywanie dokumentów, których nie czytałam, bo mówił, że chodzi o dostawy pościeli. Przypomniałam sobie też jego pytania o księgę wieczystą i o to, czy pani Helena na pewno nie ma krewnych.

Wszystko nagle połączyło się w jedną, ciemną linię.

— Wykorzystałeś mój podpis, żeby pożyczyć pieniądze — powiedziałam.

— To był tylko wniosek. Nie doszło do żadnej szkody.

— Pieniądze zniknęły z rachunku twojej firmy.

Joanna spojrzała na Raisę.

— A część tej kwoty pochodziła ze sprzedaży jej mieszkania.

Raisa zachwiała się i oparła dłoń na masce samochodu.

— Powiedziałeś, że kupujesz materiały budowlane.

— Potrzebowałem pieniędzy, żeby wszystko uporządkować.

— A mnie zostawiłeś bez mieszkania?

Wadim zaczął mówić szybciej.

— Mamo, miałem plan. Dom Nataszy miał być zabezpieczeniem, a potem pensjonat przynosiłby dochód. Wszyscy byśmy na tym skorzystali.

— Wszyscy oprócz mnie — odpowiedziałam.

— Ty i tak dostałaś wszystko.

Te słowa zabrzmiały jak przyznanie się.

Irena odwróciła głowę, a Joanna zamknęła teczkę.

— Nataszo, dokumenty są wystarczające, żeby unieważnić roszczenia i odzyskać pieniądze, jeśli potwierdzimy przepływy. Ale jest jeszcze coś.

Wyjęła mały rachunek bankowy i położyła go przede mną.

Na dole widniała nazwa firmy pośredniczącej w sprzedaży mieszkania Raisy. Obok numeru rachunku odbiorcy znajdowały się inicjały Wadima.

Raisa spojrzała na syna.

— Ty nie zapłaciłeś za remont.

— Mamo…

— Ty kupiłeś sobie czas.

Wadim zrobił krok w moją stronę.

— Natasza, możemy to załatwić między sobą. Podpiszesz oświadczenie, że mama może zostać, a ja oddam ci wszystko, kiedy firma stanie na nogi.

— Nie uwierzę ci po raz drugi.

— Sonia będzie cierpieć, jeśli mnie zniszczysz.

Na dźwięk imienia córki poczułam przypływ gniewu tak silny, że aż zadrżały mi dłonie.

— Nie używaj jej jako tarczy.

Wadim odwrócił się do matki, lecz Raisa patrzyła już tylko na dokumenty.

Wtedy mój telefon zadzwonił. Na ekranie pojawiło się imię Soni.

Odebrałam.

— Mamo — wyszeptała. — Jestem w mieszkaniu babci. Przyjechał tu jakiś mężczyzna z papierami i powiedział, że mieszkanie zostało sprzedane nie tej osobie, której myśleliśmy. Powiedział też, że znalazł drugą kopertę. Jest na niej twoje nazwisko…